فهرست بستن

«الْغَارِمِینَ»، نجات بدهکاران تنگدست!بخش اول،نوشتار شماره ۱۲

الغارمین، نجات بدهکاران تنگدست

الغارمین، نجات بدهکاران تنگدست

 

زکات مصطلح در 8 عنوان خرج میشود. که با توجه به روالی که در نوشتارها طی کردیم هم اکنون نوبت به بررسی موضوع «الْغَارِمِینَ» می رسد اما به جهت فهم جایگاه و اهمیت این موضوع بیان یکسری مقدمات ضروری است.

در الگوی معیشت اسلام، فقر مالی یک امر شدیدا ناگوار قلمداد شده است برای همین مسلمانان باید طوری زندگیشان را تنظیم کنند که گرفتار فقر نشوند. اما اگر به هر دلیلی جامعه به مصیبت فقر مبتلا شد، وظیفه همگانی است تا در زدودن آن همت کنند. حضرت امام علی(ع) به فرزندش محمد بن حنیفه فرمودند: «فرزندم! بر تو از فقر و تنگدستی می ترسم، از آن به خداوند پناه ببر. زیرا فقر باعث نقصان دین، و پریشانی فکر، و مایه ی دشمنی و عداوت است»(نهج البلاغه فیض ص 1228).
قبلا به گستردگی فقر اشاره کردیم و گفتیم زکات ریشه فقر را می خشکاند. یعنی در پرتو فریضه زکات، هیچ مسلمانی از گرسنگی، تشنگی و … رنج نخواهد برد و از آن بالاتر و مهم تر همگی از لحاظ مالی، می توانند ازدواج کنند و زیر یک سقف(مسکن) به زندگی مشترکشان ادامه دهند و با تأمین نیازهای معیشتی ضروری، از یک زندگی آبرومندانه برخوردار شوند.

در سبک زندگی اسلامی، عائله مندان برای خانواده شان، در پی روزی حلال تلاش می کنند اما اگر در این مسیر به مشکل برخوردند به همان میزان نیاز، اضطرارا به قرض گرفتن تن در می دهند. لذا مسلمانان باید طوری زندگیشان را تنظیم کنند که به وضعیت اضطراری سوق پیدا نکنند. به عبارتی دیگر مؤمنین همیشه انگیزه دارند تا با قرض دادن گره مشکلات مردم را باز کنند، اما هیچگاه به دنبال بدهکار شدن نیستند.(در شرایط عادی) برای مثال امام علی(ع) می فرمایند: «زیر بار بدهى نروید زیرا بدهکارى خوارى روز و اندوه شب است و در دنیا و آخرت باز پرداختى دارد»(کافى(ط-الاسلامیه) ج 5، ص 95، ح).

اصولا «بدهی» و «فقر» دو خطر بزرگی است که جامعه را تهدید می کند و مسئولین حکومتی وظیفه دارند مقابل این تهدیدها بایستند.
عده ای از افراد بدون جرم و تقصیر زیر بار بدهی مانده و از ادای آن عاجز شده اند. اصطلاحا به آنها «غارم» می گویند که حکومت اسلامی موظف است، به وضع آنان رسیدگی نماید.
در پرتو فریضه زکات، بدهکاران تنگدست نجات می یابند.
ادامه دارد … .