فهرست بستن

فطریه، بودجه حکومت اسلامی! بخش دوم،نوشتار شماره ۱۵

عید فطر

زکات اسلام سیاست است

ظاهرا متن نوشتار فطریه، بودجه حکومت اسلامی! بخش اول برای مخاطبان چالش برانگیز بود که حتی واکنش عده ای از کاربران را برانگیخت! سوالاتی مطرح نمودند که شاید یک صفحه گنجایش لازم برای پاسخ قانع کننده را نداشته باشد.

خلاصه نوشتار گذشته این بود که اصولا، «زکات فطره» بخشی از بودجه حکومت اسلامی را تشکیل می دهد و در حقیقت حکومت موظف است با گرفتن فطریه مقاصد زیر را رقم بزند:
نفوس را تزکیه کند تا مقدمه رستگاری آنها رقم بخورد. روزه های مردم قبول و تمام شود. سلامت و تندرستی مردم حفظ گردد، فقرا تامین شوند و در یک کلام جامعه اداره شود.

عرض کردیم که فطریه امری حکومتی است و هر کس از پرداخت آن امتناع کند، هم بدهکار است و هم مجرم!

کاربران عزیز غالبا دو سوال را مد نظر داشتند:
الف) چرا می گویید هر کس از پرداخت فطره خودداری کند، بدهکار و مجرم است؟
ب) چرا ادعا نمودید که زکات فطره حکومتی است؟ اگر خود فرد مستقیما آن را تخصیص دهد مگر اشکالی دارد؟

هر چند پاسخ سوال اول می تواند مفصل باشد اما برای گزیده گویی همین روایت کفایت می کند:
امام صادق (ع) فرمودند:
« السُّرَّاقُ ثَلَاثَهٌ مَانِعُ الزَّکَاهِ وَ مُسْتَحِلُّ مُهُورِ النِّسَاءِ وَ کَذَلِکَ مَنِ اسْتَدَانَ دَیْناً وَ لَمْ یَنْوِ قَضَاءَهُ ؛
سه رقم دزد داریم:
کسی که زکات ندهد،
کسی که مهریه همسرش را نپردازد،
و کسی که قرض بگیرد، قصد پرداخت نداشته باشد».
(تهذیب الاحکام ، ج 10 ، ص 153)

اما سوال دوم: نه تنها فطریه، بلکه «زکات مصطلح مال»، «خمس» نیز ابزارهای حکمرانی و بودجه حکومتی محسوب میشوند و تشریع خداوند حکیم چنین بوده. تنها کافی است به سیره ائمه در این عرصه توجه شود و از تصویر غلطی که افراد بیسواد از فریضه زکات به ما داده اند، دوری کنیم!
اما چرا در شرایط مطلوب خود افراد نبایستی زکات واجبشان را خود تخصیص دهند؟ نگارنده: آیا افراد عادی می توانند در تخصیص بودجه حکومتی دخالت کنند و آن را سلیقه ای در جای خاصی و با روش غیر اصولی خرج کنند؟ آیا با این شیوه که نتیجه ای جز هرج و مرج دربرنخواهد داشت، می توانیم جامعه را اداره کنیم؟

پی نوشت: فاجعه است که فریضه زکات، یک امر مناسکی آیینی، مقدس مآبی و کمک خیریه خرد پنداشته شود!