فهرست بستن

پس چرا بانک ها در به در به دنبال جذب سپرده هستند؟(۲)پارادوکس بانک قرض الحسنه،بخش ششم

چرا بانک ها دنبال جذب سپرده مردم هستند؟

تحلیلی بر نظریه بانکداری به سبک قرض الحسنه

 

چرا بانک ها دنبال جذب سپرده مردم هستند؟

بانکها تشنه ذخایر هستند!
بانک مرکزی، بانک بانکهاست! پولی که بانکها برای تعاملات با یکدیگر و با بانک مرکزی استفاده می کنند، همان ذخایر هستند. همانطور که مردم برای افزایش حساب عددی خود در نزد بانکها در تکاپو می باشند، بانکها نیز به دنبال افزایش حساب عددی خود نزد بانک مرکزی اند. آسان ترین و کم هزینه ترین راه برای تحصیل پول ذخیره، سپرده پذیری است.(یعنی با سپرده پذیری قادرند سایر بانکها را به خودشان بدهکار سازند تا از این طریق به ذخایر دست پیدا کنند.)

البته استقراض از بازار بین بانکی(Interbank bank) و اضافه برداشت(Overdraft) دو راه دیگر برای رسیدن به ذخیره است. مطمئنا بانکها علاقه چندانی به بازاربین بانکی نشان نمی دهند. چون اساساً وام بازار بین بانکی عدد خیلی سنگینی حساب می شود. از طرفی می توان گفت چندان تفاوتی بین یک فرد طلبکار و یک بانک طلبکار وجود ندارد. بانک وام دهنده باید به طلبکارش بهره بپردازد. البته بهره ای که بانک ها به یکدیگر می دهند، همواره بیشتر از بهره ای است که به مردم می پردازند. لذا بانک ها برای این که بهره کمتری بپردازند و سود بیشتری نصیب شان شود، حداکثر تلاش خود را می کنند که به مردم بدهکار باشند نه به سایر بانک ها. به طریق اولی بانکها به پذیرش اضافه برداشت از بانک مرکزی هم، علاقه مندی ندارند. بنابراین بانکها ابتدا سعی می کنند تا ذخیره مورد نیازشان را از راه سپرده پذیری تأمین نمایند. مثلا حداکثر سودی که حاضرند برای سپرده پرداخت کنند معادل است با کف عدد بازار بین بانکی (میانگین یک ماهه). پس چنانچه سپرده پذیری پیش نیاید به خصوص در تأمین مالیهای کوتاه مدت، به بازار بین بانکی رجوع می کنند. البته مشروط به اینکه در این بازار کسی حاضر به اعطای وام باشد! برای همین اگر نتوانند از راه بازار بین بانکی کارشان را پیش ببرند ناچارا به اضافه برداشت محکوم خواهند شد. اضافه برداشت یعنی به صورت خودکار کسری ذخیره، توسط بانک مرکزی شارژ میگردد و بازپرداخت آن بابهره بسیار سنگین رقم می خورد.

ابزارهای متنوع برای جذب سپرده
همان طور که در نوشتار پس چرا بانک ها در به در به دنبال جذب سپرده هستند؟(1) اشاره شد، بانکها برای کسب ذخیره راهی آسان تر از سپرده پذیری نمی شناسند لذا مطمئنا هر بانکی تمام سعی خود را می کند تا به واسطه ابزارهایی، مردم را به سپرده گذاری در بانک خودی تشویق نماید. این ابزارها عبارتند از: اعطای بهره، ارائه خدمات گسترده، قرعه کشی برای جایزه، اعطای وام به تناسب حجم سپرده یا میانگین گردش حساب، تبلیغات رسانه ای برای جلب توجه و … . همه این اقدامات صرفا برای این است که بانک حساب عددی خود را در بانک مرکزی افزایش دهد.

پ.ن ۱: پس معلوم شد، که بانکها تنها برای دستیابی آسان به ذخایر، سپرده جذب می کنند و تلقی وام دهی از محل سپرده ها خرافه ای بیش نیست. متأسفانه امروزه شاهد آن هستیم که بانکها از احساسات خیرخواهانه مردم سوء استفاده می کنند و به دروغ گفته می شود”ما از محل سپرده های شما به سایرین قرض الحسنه می دهیم!” این فریب ابداً قابل چشم پوشی نیست.

پ.ن ۲: امیدواریم حقایق به زودی برای مردم برملا شود و به دنبال آن مفسده بانکداری برای همیشه به زباله دان تاریخ بپیوندد!