فهرست بستن

از زکات‌فطره امروز تا زکات‌فطره اسلام! (بخش دوم)، نوشتار کوتاه شماره ۲۲

از زکات فطره امروز تا زکات فطره اسلام/ نوشتار بیست و دو

 

از زکات فطره امروز تا زکات فطره اسلام/ نوشتار بیست و دو

 

 متن زیر توسط دو تن از کارشناسان جنبش تدوین شده است: رضا گلیج و محمد‌امین صراف‌زاده

شاید کسی از خود بپرسد چرا در شرایط مطلوب خود افراد نباید زکاتشان را تخصیص دهند؟ می‌توان چنین پاسخ داد که آیا افراد عادی می‌توانند در تخصیص بودجه حکومتی دخالت کنند و آن را به صورت سلیقه‌ای در جای خاصی و با روش غیراصولی خرج کنند؟ آیا با این شیوه که نتیجه‌ای جز هرج و مرج در برنخواهد داشت، می‌توانیم جامعه را اداره کنیم؟ زمانی استقرار نظام طاغوت شاهنشاهی و عدم تحقق نظام اسلامی، دلیلی برای برنامه‌ریزی نکردن جهت تجربه وضعیت مطلوب زکات بود اما گویا عده‌ای فراموش کرده‌اند که قریب به چهل سال از فروردین ۵۸ می گذرد!

متأسفانه بخاطر عدم راه‌اندازی زیرساخت‌های نهادی برای حکومت اسلامی و اصرار بر حفظ نهادهای لیبرالی، ظرفیت این فریضه الهی به شکوفایی نرسیده است؛ و عوام تصور می‌کنند فطریه یک عمل اخلاقی صرف است که در امور خیریه‌ای خرد و فردی طبقه‌بندی می‌گردد. در حالی که اصولاً حکومت اسلامی موظف است با گرفتن فطریه و اجرای درست احکام، مقاصد زیر را رقم بزند: نفوس را تزکیه کند تا مقدمه رستگاری آنها رقم بخورد؛ روزه‌های مردم قبول و تمام شود؛ سلامت و تندرستی مردم حفظ گردد، فقرا تأمین شوند و در یک کلام جامعه اداره شود.

فروکاست زکات فطره به یک عمل خیریه‌ای آن هم در سطح خرد، تلقی شدن به یک امر مناسکی آیینی و مقدس‌مآبی – یعنی از درون تهی کردن این نهاد متعالی که قطعاً مقاصد اصلی را نمی‌تواند محقق کند و ناکارآمدی را به دنبال دارد – خواهد بود. ناگفته نماند متأسفانه بعضی غرض‌ورزان فرصت‌طلب هم این بهانه را پیدا کرده‌اند تا این ضعف و ناکارآمدی را به صدقه و زکات ربط دهند و این نتیجه‌گیری غلط را تا حد گفتمان عمومی پیش ببرند! به هر حال، همه ساله در این یوم‌الله عزیز، با یک هرج و مرج گسترده در رابطه با فطریه مواجه می‌شویم که با مقاصد و شأن دین همخوانی ندارد، با خطوط اصلی اسلام سازگار نیست اما به نام دین رخ می‌دهد.

هر چند معضل توزیع ناعادلانه زکات فطره (بسیاری از محرومان بی‌نصیب می‌مانند اما برخی چندین رأس بهشان می‌رسد)، بیشتر به چشم می‌آید اما حتی اگر کمی از موضعمان کوتاه بیاییم عدم وجود نظارت و شفافیت بر عملیات جمع‌آوری و توزیع و همچنین رعایت نشدن آداب تخصصی فرآیند اجرایی، واقعا آزار دهنده است. به بیان ساده و بی تکلف: این اموال چگونه جمع‌آوری شده و کجا و چطور خرج می‌شوند؟ باید فکری اساسی شود وگرنه استمرار این هرج و مرج قطعاً حذف زکات فطره اصیل را به دنبال خواهد داشت و در کنار آن چهره دین نزد مردم مخدوش خواهد شد.

ادامه دارد: …