فهرست بستن

عملیات هَرَس درختان، آیت زکات مال، نوشتار کوتاه شماره ۲۸

هرس درختان، آیت زکات مال

 

هرس درختان، آیت زکات مال

باغبانها در فصل زمستان، بعضی شاخه های درختان را کوتاه یا به اصطلاح «هَرَس» می‌کنند. آنها می‌دانند چنانچه درختان هرس نشوند، بعد از چند سال هم به لحاظ هیبت ظاهری و هم به لحاظ حجم و کیفیت میوه وضعیت نامطلوبی خواهند داشت.

درختی که هرس نگردد، پس از گذشت چند سال شاخه ها در هم می‌پیچند. به سبب تراکم و شلختگی پدید آمده، شاخه ها در رشد مزاحم یکدیگرند. از سوی دیگر به دلیل انبوهی برگها، نور کافی به درون تاج گیاه نمی‌رسد و به تدریج برگها و شاخه های میانی گیاه خشک می‌شوند و از بین می‌روند.(به همین نسبت تولید محصول به سطح برونی تاج محدود گشته و از میزان آن کاسته می‌شود.) عملیات هرس، موجب تهویه هوا شده و تمام قسمت های درخت در معرض تابش خورشید قرار می‌گیرد. ناگفته نماند که همین امر خود عاملی است برای پیشگیری از آفت زدگی و بیماری درخت!

با این توضیحات اصولاً هرس مناسب، میزان و کیفیت محصول را هم در سال جاری و هم در سالهای آتی ارتقاء می‌بخشد. قطع شاخه‌های زاید و آسیب دیده، فرصت را برای رشد شاخه های جوان فراهم می کند و به این ترتیب شادابی درخت حفظ خواهد شد.

به طور کلی اثرات ویژه ای که عملیات هرس بر روی رشد و باروری درختان میگذارد به قدری اهمیت دارد که یک باغبان آگاه هیچگاه این فرصت طلایی را از دست نمی‌دهد. او به خوبی می داند که اگر این کار صورت نگیرد نه تنها میزان محصول کاهش می یابد بلکه همین بی توجهی می تواند موجبات از دست رفتن کل محصول گردد. تمام باغبانان به تجربه آموخته اند که تاکستانها، باغات کیوی و باغات سیب و … اگر هرس نشوند بهره وری تولید به شدت کاهش می‌یابد.

حال تصور کنید در بین جامعه افرادی بی اطلاع و ظاهربین در مواجهه با هرس درختان، با باغبانان برخورد کنند. به طور مثال آنها را مورد سرزنش قرار دهند و مرتب بگویند: «آهای دیوانه ها! چرا با قطع شاخه ها مانع بزرگ شدن درختانتان می‌شوید؟ مگر نمی‌دانید هر چه شاخه ها کمتر باشد محصولات هم کمتر است؟ این حساب دو دو تا چهار تا است؛ مگر عقلتان زائل شده که با دست خود به باغتان خسارت می‌زنید؟»

این جماعت در حقیقت به پیچیدگی ماجرا واقف نیستند از این رو با یک قضاوت ظاهری کار باغبانان خبره را تخطئه می‌کنند. چنانچه باغی را هم در اختیار بگیرند از روی ساده لوحی، به طمع مال زیاد و ترس از کم شدن ثمره باغ، شاخه های زائد را به حال خود رها می‌کنند و با امتناع از هرس آنها کل باغ و محصولات آینده را به مخاطره می‌اندازند. این افراد نمی‌دانند که شاید در نگاه اول هرس کردن، ایجاد نقصان برای درخت به نظر برسد، اما درختانی که هرس می‌شوند در بهار به نسبت درختانی که هرس نشده‌اند رشد بهتری دارند.

پ.ن۱: کاملا باورکردنی است که با توجه به پیچیدگیهای عالم، بخشیدن قسمتی از اموال، رشد و فزونی و برکت آنها را در پی داشته باشد.

پ.ن۲: حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) در خطبه فدکیه می‌فرمایند: «خداوند زکات را برای تزکیه نفس و رشد روزی قرار داد».